Hizmet tespiti, fiilen yapılan ancak SGK’ya hiç ya da gereği gibi bildirilmeyen çalışmanın yargı kararıyla belirlenmesini sağlar. Ücret alacağı davasından farklıdır. Çalışmanın hangi işveren yanında, hangi tarihlerde ve hangi nitelikte geçtiği somutlaştırılır.
Önce hangi sorular cevaplanmalı?
- İşyerini, gerçek işvereni, çalışma başlangıç ve bitişini belirleyin.
- Aynı dönemde çalışan tanıkları ve yazılı/dijital delilleri kaydedin.
- Hak düşürücü sürenin başlayıp başlamadığını, bildirim veya Kurum tespiti gibi istisnaları dosyaya göre inceleyin.
- İş mahkemesindeki talebi çalışma dönemi ve hizmet günleri yönünden kurun; SGK’nın davadaki kanuni konumunu gözetin.
Hizmet tespiti konularını ayrıntılarıyla inceleyin
Hizmet Tespit Davası Nedir?
Fiilen çalışıldığı halde SGK’ya bildirilmeyen hizmetin tespiti, işçinin sosyal sigorta geçmişini korumaya yöneliktir. İşçilik alacakları ve tazminat taleplerinden ayrı bir hukuki temeli vardır.
İşverenin kimliği, işyeri, çalışma tarihleri ve talep edilen hizmet açıkça gösterilir. Tamamen sigortasız dönem ile kısmen eksik bildirim ayrılır. Dava kendiliğinden bütün çalışma hayatını kapsayan genel bir kayıt denetimi değildir.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarSigortasız Çalışmanın Tespiti
Sigortasız çalışma iddiasında iş ilişkisi ve fiili çalışma birlikte kanıtlanır. Yazılı sözleşme bulunmaması tek başına dava açılmasını engellemez; fakat somut delil planı gerekir.
İşyerinin tam unvanı, faal olduğu dönem, sigorta sicili ve gerçek işletmecisi araştırılır. Bordrolu çalışanlar, komşu işyerleri ve işin yürütümüne ilişkin kayıtlar önem taşıyabilir. SGK’ya bildirilmiş tek bir belge bile süre incelemesini etkileyebilir.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarHizmet Tespit Davasında Hak Düşürücü Süre
5510 madde 86 ve eski dönemlerde 506 madde 79 çerçevesinde, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıllık hak düşürücü süre temel kuraldır. Bunun istisnaları somut kayıtla değerlendirilir.
Çalışmanın Kuruma verilen belgelerle bildirilmesi veya Kurum tarafından tespit edilmesi gibi durumlar istisna tartışmasını doğurabilir. Hangi belgenin hangi dönemi kapsadığı ve çalışma bütünlüğü önemlidir. Her eski dosyada aynı sonuca varılamaz.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarTanıkla Hizmet Tespiti
Hizmet tespitinde tanık beyanları önemlidir; özellikle aynı işyerinde aynı dönemde çalışmış kişilerin doğrudan bilgisi araştırılır. Tanık sayısından çok bilgilerin niteliği ve diğer delillerle uyumu belirleyicidir.
Çalışmanın dönemi, yapılan iş, günlük düzen, işveren ve işyerinin faaliyetini somut biçimde bilmesi beklenir. “Çalıştığını duydum” açıklaması ile birlikte çalışma gözlemi aynı güçte değildir.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarBordro Olmadan Hizmet Tespiti
Bordronun bulunmaması fiili çalışmanın tespitini imkânsız kılmaz. Banka hareketleri, işyeri girişleri, görev kayıtları, yazışmalar ve doğrudan tanık bilgisi birlikte değerlendirilebilir.
İş amacıyla gönderilen e-postalar, sevk irsaliyeleri, teslim tutanakları, işyeri fotoğrafları ve vardiya çizelgeleri çalışma bağlantısını gösterebilir. Her belgenin hangi tarihe ve işverene ait olduğu korunmalıdır.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarSGK Kayıtlarına Karşı Dava
SGK kaydının düzeltilmesi talebi; eksik hizmet, hatalı başlangıç, kazanç veya hizmet iptali gibi farklı işlemlerden doğabilir. Dava türü istenen değişikliğe göre seçilir.
Sadece toplam günün artmasını istemek yeterli olmayabilir. Hangi dönem, hangi statü ve hangi kazanç üzerinden düzeltme istendiği gösterilir. İptal edilmiş hizmetin yeniden geçerli sayılması ile hiç bildirilmeyen çalışmanın tespiti farklı uyuşmazlıklardır.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarHizmet Tespit Davasında Görevli Mahkeme
Hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti genel olarak iş mahkemelerinde görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerde ilgili görevli mahkemenin iş mahkemesi sıfatıyla yargılama yapması gündeme gelir.
İşverenin doğru belirlenmesi, ölmüş veya kapanmışsa hukuki halefiyetin araştırılması gerekir. 7036 madde 4’te bu davaların SGK’ya resen ihbarı ve Kurumun feri müdahalesine ilişkin özel düzenleme bulunur.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarHizmet Tespiti ve Emeklilik
Tespit edilen gerçek hizmetler, prim toplamını ve bazı durumlarda ilk uzun vadeli başlangıcı değiştirebilir. Bu değişiklik EYT veya başka bir emeklilik rejimi bakımından önem taşıyabilir.
Yargı kararının kapsamına giren dönem, SGK kaydına ve çakışma kontrolüne göre değerlendirilir. Aynı gün zaten başka statüde geçerliyse günlerin iki kez sayılması mümkün değildir.
Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalarKayıtlarınızı hazırlayın
- İşyeri sicili, unvan ve adres bilgisi
- Bordro, banka hareketi, puantaj ve giriş kayıtları
- Aynı dönemi bilen çalışma arkadaşlarının bilgisi
- E-posta, görev yazısı, sevk/teslim belgeleri ve SGK kayıtları
Konuya göre Emeklilik Yol Haritası aracını kullanın. Çalışma geçmişinizde farklı statüler bulunuyorsa hizmet birleştirme, kayıt veya karar uyuşmazlığı varsa itiraz ve dava rehberleriyle birlikte ilerleyin.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ↗506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu — geçiş hükümleri ↗7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — başvuru ve görev ↗İçerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026. Kişisel hak ve tutarlar, işlem tarihindeki mevzuat ve SGK kayıtlarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.