Hizmet akdine dayalı zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti genel olarak iş mahkemelerinde görülür. İş mahkemesi bulunmayan yerde ilgili görevli mahkemenin iş mahkemesi sıfatıyla yargılama yapması gündeme gelir.
Taraflar ve SGK’nın konumu
İşverenin doğru belirlenmesi, ölmüş veya kapanmışsa hukuki halefiyetin araştırılması gerekir. 7036 madde 4’te bu davaların SGK’ya resen ihbarı ve Kurumun feri müdahalesine ilişkin özel düzenleme bulunur.
Yetki ve dava şartı
Yetkili mahkeme, çalışma yeri ve davalıya ilişkin kanuni kurallarla belirlenir. Hizmet tespiti için genel Kuruma ön başvuru şartının istisnası vardır. İşçilik alacaklarıyla bağlantı bulunması her talebin aynı arabuluculuk şartına tabi olduğu anlamına gelmez.
Başvuru şartı her SGK davasında aynı değildir
7036 sayılı Kanunda SGK uyuşmazlıkları için düzenlenen Kuruma başvuru şartı ile zorunlu sigortalılık süresinin tespiti istisnası birlikte okunmalıdır. Hizmet tespiti, alacak davası ve Kurum işlemine karşı dava aynı usul koşullarına tabi varsayılmamalıdır. Kamu görevlisinin emeklilik işlemi söz konusu olduğunda adli ve idari yargı ayrımı da değişebilir. İşverenin bulunduğu yer, çalışmanın geçtiği yer, davanın konusu ve taraflar yetki/görev incelemesinde değerlendirilir. Sadece SGK adı geçtiği için tek mahkeme ve tek süre seçilmemelidir.
Hizmet tespiti bakımından hukuki çerçeve
Hizmet tespiti, fiilen yapılan ancak SGK’ya hiç ya da gereği gibi bildirilmeyen çalışmanın yargı kararıyla belirlenmesini sağlar. Ücret alacağı davasından farklıdır. Çalışmanın hangi işveren yanında, hangi tarihlerde ve hangi nitelikte geçtiği somutlaştırılır.
Nasıl ilerleyebilirsiniz?
- İşyerini, gerçek işvereni, çalışma başlangıç ve bitişini belirleyin.
- Aynı dönemde çalışan tanıkları ve yazılı/dijital delilleri kaydedin.
- Hak düşürücü sürenin başlayıp başlamadığını, bildirim veya Kurum tespiti gibi istisnaları dosyaya göre inceleyin.
- İş mahkemesindeki talebi çalışma dönemi ve hizmet günleri yönünden kurun; SGK’nın davadaki kanuni konumunu gözetin.
Görüşmeye hazırlık: gerekli kayıtlar
- İşyeri sicili, unvan ve adres bilgisi
- Bordro, banka hareketi, puantaj ve giriş kayıtları
- Aynı dönemi bilen çalışma arkadaşlarının bilgisi
- E-posta, görev yazısı, sevk/teslim belgeleri ve SGK kayıtları
Belgelerin okunaklı ve tarihleri görünür nüshalarını hazırlayın. SGK’ya daha önce başvurduysanız talebinizin metnini, eklerini ve cevabını birlikte değerlendirin. e-Devlet şifrenizi paylaşmadan hizmet kayıtlarınız üzerinden inceleme yapılabilir.
Sık karıştırılan nokta
Kural olarak hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre gündeme gelir. Ancak her dosyaya “beş yıl geçti, hak bitti” denemez; Kuruma bildirim ve tespit içeren kayıtlar istisna değerlendirmesini değiştirebilir.
Konunun diğer yönlerini Hizmet Tespit Davası içinde, sayısal ön değerlendirmesini Emeklilik Yol Haritası aracında inceleyebilirsiniz. Başvuru veya ret kararı varsa SGK itiraz ve dava yolları da birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ↗506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu — geçiş hükümleri ↗7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — başvuru ve görev ↗İçerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026. Kişisel hak ve tutarlar, işlem tarihindeki mevzuat ve SGK kayıtlarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.