Yersiz ödeme, SGK’nın hak edilmediğini düşündüğü gelir veya aylıkları geri istemesidir. Talebin dönemleri, hukuki sebebi ve kişinin kusuruna ilişkin değerlendirme denetlenmelidir.
5510 madde 96 ayrımı
Kişinin kasıt veya kusuruna dayanan durumlarla Kurumun hatalı işlemleri ayrı geri alma ve faiz rejimine bağlanmıştır. Kanundaki on yıllık ve beş yıllık geçmiş dönem ayrımı, her borca uygulanacak genel zamanaşımı gibi okunmamalıdır.
Ne istenmeli?
Borç dökümü, ay bazında ödeme listesi, faiz hesabı ve dayanak rapor alınır. Hesaplanan ana para fiilen ödenen tutarla karşılaştırılır. Sadece borcu kabul eder nitelikte işlem yapmadan önce maddi hata, hak sahipliği ve süre savunmaları değerlendirilmelidir.
Kusur ayrımı geri istenecek dönemi etkiler
5510 madde 96 çerçevesinde ilgilinin kasıt veya kusurundan doğan ödeme ile Kurumun hatasından kaynaklanan ödeme farklı değerlendirilir. Bu ayrım geri istenecek dönem ve faiz bakımından önem taşır. Tebliğde yalnız toplam borç değil, hangi aylar için hangi nedenle yersiz ödeme kabul edildiği görülmelidir. Bütün ödemelerin alındığı tarihten beri otomatik aynı faizle geri istenebileceği varsayılmaz. Bildirim yükümlülüğü ve kişinin yaptığı başvurular delilleriyle birlikte incelenir.
Emekli aylığı bakımından hukuki çerçeve
Hesaba yatan ödeme; kök aylık, ek ödeme, kanuni tamamlayıcı ödeme ve kesintilerden oluşabilir. Banka tutarı tek başına aylık bağlama hesabının doğruluğunu göstermez. Uyuşmazlıkta hangi kalemin ve hangi işlemin tartışıldığı belirlenir.
Nasıl ilerleyebilirsiniz?
- Aylık bağlama kararını, hesap cetvelini ve kesinti dökümünü temin edin.
- Eksik hizmet veya kazanç ile mevzuat kaynaklı ödeme farkını ayırın.
- Kesilme veya geri istenme halinde tebliği ve dayanak inceleme raporunu inceleyin.
- Kurum başvurusu ve uygun yargı yolunda somut işlem, dönem, tutar ve talebi açıkça belirtin.
Görüşmeye hazırlık: gerekli kayıtlar
- Aylık bağlama ve kesinti dökümleri
- Hizmet / prime esas kazanç dökümü
- Borç veya iptal yazısı ve tebliğ belgesi
- Banka ödeme hareketleri ve önceki başvurular
Belgelerin okunaklı ve tarihleri görünür nüshalarını hazırlayın. SGK’ya daha önce başvurduysanız talebinizin metnini, eklerini ve cevabını birlikte değerlendirin. e-Devlet şifrenizi paylaşmadan hizmet kayıtlarınız üzerinden inceleme yapılabilir.
Sık karıştırılan nokta
Yersiz ödemede kişinin kusuru ile Kurum hatası aynı süre ve faiz rejimine tabi değildir. 5510 madde 96’daki ayrım yapılmadan tek bir geri alma süresi söylenemez.
Konunun diğer yönlerini Emekli Aylığı Uyuşmazlıkları içinde, sayısal ön değerlendirmesini Emeklilik Yol Haritası aracında inceleyebilirsiniz. Başvuru veya ret kararı varsa SGK itiraz ve dava yolları da birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ↗5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ↗7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — başvuru ve görev ↗7566 sayılı Kanun — 2026 prim ve borçlanma değişiklikleri ↗İçerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026. Kişisel hak ve tutarlar, işlem tarihindeki mevzuat ve SGK kayıtlarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.